AI-Based Toll System;भारतातील रस्ते वाहतुकीत क्रांती घडवणारी AI-आधारित टोल प्रणाली लवकरच वास्तवात येणार आहे. ही प्रणाली ड्रायव्हर्सना वेळ, इंधन आणि त्रास वाचवण्यास मदत करेल. राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरण (NHAI) सारख्या अधिकृत संस्थांच्या माहितीनुसार, ही प्रणाली २०२६ पर्यंत देशभरात लागू होण्याची शक्यता आहे.
AI-Based Toll System म्हणजे काय?
AI-आधारित टोल प्रणाली ही एक आधुनिक तंत्रज्ञान आहे, ज्यात कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), कॅमेरा आणि GNSS (Global Navigation Satellite System) सारख्या उपकरणांचा वापर करून वाहनांना थांबवल्याशिवाय टोल आकारला जातो. NHAI च्या माहितीनुसार, ही प्रणाली Multi-Lane Free Flow (MLFF) आणि Vehicle Identification and Detection System (VIDES) सारख्या तंत्रज्ञानावर आधारित आहे. यात वाहनांच्या नंबर प्लेटची ओळख पटवण्यासाठी AI चा वापर होतो आणि सॅटेलाइट ट्रॅकिंगद्वारे अंतरावर आधारित टोल कापला जातो. परिणामी, पारंपरिक टोल नाक्यांची गरज संपुष्टात येईल आणि प्रवास अधिक सुगम होईल.
सध्या टोल नाक्यांवर ड्रायव्हरला नेमक्या कोणत्या समस्या येतात?
सध्याच्या टोल प्रणालीत FASTag असूनही ड्रायव्हर्सना अनेक अडचणींचा सामना करावा लागतो. प्रामुख्याने, टोल नाक्यांवर लांबच लांब रांगा लागतात, ज्यामुळे वेळ वाया जातो आणि इंधन खर्च वाढतो. दिल्ली-एनसीआर सारख्या भागात टोलमुळे होणाऱ्या वाहतुकीच्या कोंडीमुळे प्रदूषण वाढते, जसे की सर्वोच्च न्यायालयाने नुकतेच नोंदवले आहे. याशिवाय, मॅन्युअल कलेक्शनमुळे चुकीचे टोल आकारणे, FASTag बॅलन्स कमी असणे किंवा सर्व्हर एरर यांसारख्या समस्या उद्भवतात. NHAI च्या अभ्यासानुसार, खराब देखभालीमुळे रस्ते खराब झाले तरी टोल आकारला जातो, ज्यामुळे ड्रायव्हर्समध्ये असंतोष निर्माण होतो. एकूणच, ही प्रणाली वेळखाऊ आणि तणावपूर्ण आहे.
AI-Based Toll System ही समस्या कशी सोडवतो?
AI-आधारित प्रणाली या सर्व समस्या प्रभावीपणे सोडवते. GNSS तंत्रज्ञानाच्या मदतीने वाहनाचे स्थान ट्रॅक करून केवळ प्रवास केलेल्या अंतरावर आधारित टोल आकारला जातो, ज्यामुळे अनावश्यक शुल्क टाळता येते. AI आणि कॅमेराद्वारे नंबर प्लेट ओळख पटवली जाते, त्यामुळे वाहन थांबवण्याची गरज नाही. NHAI च्या माहितीनुसार, ही प्रणाली टोल नाक्यांवरील कोंडी दूर करून प्रवास वेळ ३५% पर्यंत कमी करू शकते आणि इंधन बचत २८% पर्यंत वाढवू शकते. याशिवाय, टोल गळती रोखून अधिक कार्यक्षमता येते आणि पर्यावरणाला फायदा होतो, कारण उत्सर्जन कमी होते. ड्रायव्हर्सना सुगम, वेगवान आणि न्याय्य प्रवासाचा अनुभव मिळेल.
AI toll system मध्ये काही अडचणी येऊ शकतात का?
कोणत्याही नवीन तंत्रज्ञानाप्रमाणे, AI-आधारित टोल प्रणालीतही काही आव्हाने आहेत. प्रामुख्याने, गोपनीयतेच्या मुद्द्यांमुळे चिंता निर्माण होऊ शकते, कारण सॅटेलाइट ट्रॅकिंगद्वारे वाहनांच्या हालचालींची माहिती संकलित केली जाते. भारतातील विविध प्रकारच्या नंबर प्लेट्समुळे AI ची ओळख प्रक्रिया अचूक नसण्याची शक्यता आहे, ज्यामुळे चुकीचे टोल आकारले जाऊ शकतात. याशिवाय, सुरुवातीची गुंतवणूक जास्त असल्याने लागू करण्यात वेळ लागू शकतो. NHAI च्या अभ्यासानुसार, तांत्रिक समस्या किंवा ग्रामीण भागातील सिग्नल कमकुवत असणे हे देखील आव्हान आहे. तथापि, या समस्या सोडवण्यासाठी सतत सुधारणा केल्या जात आहेत.
निष्कर्ष: AI-Based Toll म्हणजे त्रास कमी, प्रवास अधिक फायदेशीर
शेवटी, AI-आधारित टोल प्रणाली ही भारतीय ड्रायव्हर्ससाठी एक मोठी क्रांती आहे. NHAI सारख्या अधिकृत संस्थांच्या प्रयत्नांमुळे, ही प्रणाली टोल नाक्यांवरील त्रास कमी करून प्रवास अधिक फायदेशीर आणि पर्यावरणस्नेही बनवेल. ड्रायव्हर्सना वेळ आणि पैशाची बचत होईल, तर देशाच्या रस्ते विकासाला गती मिळेल. ही प्रणाली पूर्णपणे लागू झाल्यास, भारतातील महामार्ग प्रवास खरोखरच आधुनिक आणि सुविधाजनक होईल.