मुंबई/नवी दिल्ली, २७ नोव्हेंबर २०२५:ladki-bahin-yojana-e-kyc-update-2025 महाराष्ट्रातील लाखो गरीब महिलांसाठी सुरू करण्यात आलेल्या ‘मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना’ने आर्थिक सक्षमीकरणाच्या दिशेने एक क्रांतिकारी पाऊल टाकले आहे. विधानसभा निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर सुरू झालेल्या या योजनेच्या लाभार्थी महिलांमध्ये e-KYC प्रक्रियेबाबत असलेली चिंता आता दूर झाली आहे. मंत्री आदिती तटकरे यांनी स्पष्ट केले की, “५२ लाख महिलांना अपात्र ठरवण्याची बातमी पूर्णपणे निराधार आहे.” ही प्रक्रिया केवळ पारदर्शकतेसाठी आहे आणि पात्र महिलांना नियमित लाभ मिळेल. या लेखात आम्ही योजनेचे सविस्तर विवरण, पात्रता, अर्ज प्रक्रिया आणि नवीनतम अपडेट्स देत आहोत, जेणेकरून कोणतीही महिला लाभापासून वंचित राहणार नाही.
लाडकी बहीण योजनेचे उद्दिष्ट: महिलांचे आर्थिक सक्षमीकरण
महाराष्ट्र सरकारने २०२४ मध्ये सुरू केलेली ही योजना गरीब कुटुंबातील महिलांना आर्थिक आधार देण्यासाठी आहे. योजनेच्या माध्यमातून महिलांना मासिक १,५०० रुपयांची मदत दिली जाते, जी वार्षिक १८,००० रुपयांपर्यंत होते. आतापर्यंत २ कोटींहून अधिक महिलांनी नोंदणी केली असून, पहिल्या वर्षातच ३६,००० कोटी रुपयांचा निधी वितरित करण्यात आला आहे. मंत्री आदिती तटकरे यांनी सांगितले की, ही योजना महिलांच्या सन्मानासाठी आहे आणि कोणत्याही अडचणींमुळे लाभार्थींना त्रास होणार नाही. e-KYC ही प्रक्रिया केवळ डुप्लिकेट नावनोंदण्या टाळण्यासाठी आहे, ज्यामुळे लाभ वितरण अधिक कार्यक्षम होईल.
मुख्य लाभ: मासिक १,५०० रुपये आणि भविष्यातील वाढ
या योजनेचे प्रमुख फायदे खालीलप्रमाणे आहेत:
| लाभाचे प्रकार | तपशील |
|---|---|
| मासिक मदत | १,५०० रुपये थेट बँक खात्यात डीबीटीद्वारे. |
| वार्षिक रक्कम | १८,००० रुपये, ज्यामुळे घरखर्च, शिक्षण आणि आरोग्यासाठी मदत. |
| सन्मान निधी | महायुती सरकारने रक्कम वाढवण्याचे आश्वासन दिले, पण अद्याप निर्णय बाकी. |
| इतर फायदे | e-KYC नंतर लाभ सुरळीत; महिलांना स्वावलंबी बनवण्यासाठी प्रोत्साहन. |
या योजनेअंतर्गत महिलांना केवळ आर्थिक मदतच नाही, तर सामाजिक सन्मानही मिळतो. शासनाने सांगितले की, भविष्यात ही रक्कम २,५०० रुपयांपर्यंत वाढवण्याचा विचार आहे.
पात्रता निकष: कोण घेऊ शकते लाभ?
ही योजना मुख्यतः गरीब आणि मध्यमवर्गीय महिलांसाठी आहे. मुख्य निकष असे आहेत:
| पात्रता निकष | तपशील |
|---|---|
| वय | २१ ते ६० वर्षे (विवाहित, अविवाहित, विधवा किंवा परित्यक्ता). |
| उत्पन्न मर्यादा | कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न २.५ लाख रुपयांपेक्षा कमी. |
| नोंदणी | महाराष्ट्राची रहिवासी असावी; आधार आणि जन धन खाते आवश्यक. |
| वगळलेले | सरकारी कर्मचारी, मोठे शेतकरी किंवा आधीच इतर योजनांचा लाभ घेणाऱ्या. |
या निकषांनुसार सुमारे २.५ कोटी महिलांना पात्र ठरले आहे, ज्यात ग्रामीण भागातील ७०% महिलांचा समावेश आहे.
अर्ज प्रक्रिया: स्टेप-बाय-स्टेप मार्गदर्शन
अर्ज प्रक्रिया अत्यंत सोपी आणि डिजिटल आहे. डिसेंबर २०२५ पर्यंत विशेष कॅम्प आयोजित केले जातील:
- नोंदणी: ladkibahin.maharashtra.gov.in वर भेट द्या किंवा ‘लाडकी’ अॅप डाउनलोड करा. आधार नंबर एंटर करा.
- दस्तऐवज अपलोड: आधार कार्ड, रेशन कार्ड, बँक पासबुक आणि उत्पन्न प्रमाणपत्र अपलोड करा.
- e-KYC पूर्ण करा: बायोमेट्रिक किंवा OTP द्वारे e-KYC करा. ही प्रक्रिया ५ मिनिटांत पूर्ण होते.
- मंजुरी आणि लाभ: १५ दिवसांत स्टेटस तपासा. मंजुरीनंतर पहिला हप्ता ३० दिवसांत जमा.
- मदत: हेल्पलाइन १८००-२८००७१७ वर संपर्क साधा किंवा ग्रामसेवक/आंगणवाडी कार्यकर्त्यांची मदत घ्या.
जर e-KYC मध्ये अडचण येत असेल, तर स्थानिक तहसील कार्यालयात जा. प्रक्रिया पारदर्शक असल्याने कोणतीही तक्रार नोंदवता येते.
नवीनतम अपडेट्स: e-KYC ची खरी स्थिती आणि दिलासा
- आदिती तटकरेंची घोषणा: २७ नोव्हेंबर २०२५ रोजी त्यांनी स्पष्ट केले की, प्राथमिक छाननीत अपात्र ठरल्याच्या बातम्या खोट्या आहेत. e-KYC केवळ पात्रतेची खात्री करण्यासाठी आहे.
- प्रक्रियेची वेळ: e-KYC डिसेंबर २०२५ पर्यंत पूर्ण करा; त्यानंतर लाभ सुरू होईल.
- लाभ वितरण: जानेवारी २०२६ पासून दुसरा हप्ता सुरू होईल. आतापर्यंत १००% लाभार्थींना पहिला हप्ता मिळाला.
- सरकारी आश्वासन: कोणत्याही महिलेला लाभापासून वंचित ठेवणार नाही; विशेष मोहिमा राबवल्या जातील.
महिलांसाठी उपयुक्त टिप्स: लाभ घ्या आणि सक्षम व्हा
- डिजिटल साक्षरता: ‘डिजिटल लाडकी’ शिबिरात सहभागी व्हा, ज्यात e-KYC ची मोफत ट्रेनिंग मिळेल.
- सुरक्षा: फसव्या SMS किंवा कॉल्सपासून सावध राहा; केवळ अधिकृत पोर्टल वापरा.
- इतर योजना: लाडकी बहीणसोबत ‘बेटी बचाओ’ किंवा ‘संजूवण योजना’ जोडा, ज्यामुळे अतिरिक्त मदत मिळेल.
- समस्या सोडवा: अर्ज रिजेक्ट झाल्यास ७ दिवसांत अपील करा.