मुंबई/नागपूर, २७ नोव्हेंबर २०२५: ramchandra-sable-havaman-andaj-2025-thandi-update;महाराष्ट्रातील शेतकरी बांधव आणि सामान्य नागरिकांसाठी हवामान विभागाचे वरिष्ठ हवामानशास्त्रज्ञ रामचंद्र साबळे यांनी दिलेल्या नवीनतम अंदाजाने दिलासा दिला आहे. अरबी समुद्रातील चक्रीवादळामुळे राज्यात ढगाळ वातावरण पसरले असले तरी पावसाची कोणतीही शक्यता नाही. उलट, उच्च वायुदाब प्रणालीमुळे थंडीची लाट जोर धरेल. विदर्भ, मराठवाडा आणि उत्तर महाराष्ट्रात तीव्र थंडी तर कोकण आणि पश्चिम महाराष्ट्रात मध्यम थंडी असणार आहे. या हवामान बदलांचा परिणाम शेती हंगामावर होत असल्याने शेतकऱ्यांसाठी विशेष कृषी टिप्स आणि सरकारी योजनांच्या अपडेट्सही महत्वाच्या आहेत. या लेखात आम्ही साबळेंच्या अंदाजाचे सविस्तर विश्लेषण, शेतकऱ्यांसाठी उपयुक्त सल्ला आणि योजना मार्गदर्शन देत आहोत, जेणेकरून शेतकरी बांधव तयारी करू शकतील.
रामचंद्र साबळेंचा हवामान अंदाज: चक्रीवादळ आणि थंडीची लाट
रामचंद्र साबळे यांनी नोव्हेंबर २०२५ च्या शेवटच्या आठवड्यातील हवामान अंदाज दिला असून, तो हवामान बदलाच्या पार्श्वभूमीवर महत्वाचा आहे. मुख्य मुद्दे खालीलप्रमाणे:
- चक्रीवादळाचा परिणाम: अरबी समुद्रातील चक्रीवादळामुळे महाराष्ट्रात ढगाळ वातावरण आहे, पण पावसाची शक्यता शून्य आहे. समुद्री घटनांमुळे हलका ढगाळपणा राहील, पण कोणताही पाऊस पडणार नाही.
- उच्च वायुदाब प्रणाली: राज्यावर उच्च वायुदाबाचा पट्टा आहे – उत्तर महाराष्ट्रात १०१६ पॅसकल, दक्षिण भागात १०१२-१०१४ पॅसकल. यामुळे थंडी वाढेल आणि पुढील ३-४ दिवस कायम राहील.
- प्रादेशिक भेद: विदर्भ, मराठवाडा आणि उत्तर महाराष्ट्रात तीव्र थंडी (किमान १०-१२° से.); कोकण आणि पश्चिम महाराष्ट्रात मध्यम थंडी (१४-१६° से.).
- दीर्घकालीन अंदाज: थंडी मार्चच्या सुरुवातीपर्यंत (३-४ मार्च) कायम राहील. जर वायुदाब १०१० हेक्टोपॅसकल खाली आला तर थंडी कमी होईल. हवामान बदलामुळे हंगाम अनियमित आहे, म्हणून शेतकऱ्यांनी सतर्क राहावे.
- पावसाची शक्यता: सध्या पूर्ण राज्यात पावसाचा धोका नाही, पण डिसेंबरमध्ये हलका पाऊस शक्य असल्यास हवामान विभागाच्या imd.gov.in वर अपडेट तपासा.
हा अंदाज शेतकऱ्यांसाठी महत्वाचा आहे, कारण रब्बी हंगामातील गहू, चणे आणि इतर पिकांसाठी थंडी आणि कोरडे हवामान अनुकूल आहे, पण अचानक बदलांसाठी तयारी आवश्यक.
शेतकऱ्यांसाठी कृषी टिप्स: उत्पादन वाढवा आणि नुकसान टाळा
हवामान अंदाजानुसार, शेतकऱ्यांनी रब्बी हंगामासाठी खालील टिप्स अंगीकाराव्यात. रामचंद्र साबळे यांच्या सूचनांवर आधारित हे सल्ले उत्पादन २०-३०% ने वाढवतील:
| पिक प्रकार | टिप्स | लाभ |
|---|---|---|
| चणे पिक (चने की पिंचिंग) | चण्याच्या रोपांच्या वाढीच्या वेळी वरचा कवक (टॉप भाग) तोडा. हे २०-२५% उत्पादन वाढवते. पेरणीनंतर ३०-४० दिवसांत हे तंत्र अंगीकारा. | मजुरा कमी, उत्पादन दुप्पट; थंडीच्या हवामानात प्रभावी. |
| गहू पेरणी (टोबून पद्धत) | पारंपरिक पेरण्या ऐवजी ‘टोबून’ तंत्र वापरा – बीज ओतून पेरणी करा. याने पाणी ३०% वाचते आणि उत्पादन ५०% ने वाढते. | कोरड्या हवामानात पाण्याची बचत; उच्च वायुदाबामुळे लागू. |
| सामान्य सल्ला | हवामान अॅप (जसे IMD किंवा किसान सखी) वापरा. खतांचे प्रमाण कमी करा आणि जैविक खतांचा वापर वाढवा. | हवामान बदलाच्या धक्क्यांपासून संरक्षण; खर्च कमी. |
या टिप्स रब्बी हंगामासाठी विशेषतः उपयुक्त आहेत, ज्यात गहू, चणे आणि सरसाची पेरणी सुरू आहे.
महत्वाच्या सरकारी योजना अपडेट्स: शेतकऱ्यांसाठी चांगली बातमी
हवामान अंदाजासोबत, शेतकऱ्यांसाठी दोन महत्वाच्या योजनांच्या अपडेट्स:
- पीएम किसान सम्मान निधी: १ फेब्रुवारी २०१९ पूर्वीचा लँड रेकॉर्ड असलेल्या शेतकऱ्यांसाठी पात्रता कायम. तहसीलदाराची अडचण नाही; २१ व्या हप्त्याचे वितरण नोव्हेंबर २०२५ मध्ये झाले. डिसेंबरमध्ये २२ वा हप्ता अपेक्षित. pmkisan.gov.in वर स्टेटस तपासा.
- पीक विमा योजना: मोठे बदल – जुना ‘ट्रिगर’ तंत्र पुन्हा लागू. नुकसान भरपाई पटकन मिळेल. खरीप २०२५ साठी पिक कापणी अहवाल डिसेंबरमध्ये येतील. नोंदणी pmfbym.nic.in वर करा.
शेवटचे शब्द: हवामान बदलांना सामोरे जा, शेती यशस्वी करा
रामचंद्र साबळेंचा हवामान अंदाज महाराष्ट्रातील थंडी वाढवेल, पण पावसाचा धोका कमी आहे – हे शेतकऱ्यांसाठी अनुकूल आहे. कृषी टिप्स आणि योजना अपडेट्सचा फायदा घ्या आणि हंगाम यशस्वी करा. अधिक माहितीसाठी imd.gov.in किंवा कृषी विभागाच्या पोर्टल्स भेट द्या. जय जवान, जय किसान!