pm-kisan-namo-shetkari-yojana-7th-installment;महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी केंद्र आणि राज्य सरकारच्या संयुक्त प्रयत्नांचा एक उत्कृष्ट परिणाम म्हणजे पीएम किसान सम्मान निधी योजना आणि नमो शेतकरी महासन्मान निधी योजना. या दोन्ही योजनांमुळे छोट्या आणि सीमांत शेतकऱ्यांना वार्षिक १२,००० रुपयांचा थेट आर्थिक आधार मिळतो, ज्यामुळे शेती खर्च, बियाणे-खते आणि इतर गरजांसाठी हातभार लागतो. नुकत्याच ९ सप्टेंबर २०२५ रोजी नमो शेतकरी योजनेच्या ७व्या हप्त्यात (एप्रिल-जुलै २०२५ साठी) २,००० रुपये ९१.६५ लाख शेतकऱ्यांच्या खात्यात जमा झाले, ज्यामुळे एकूण १,८९२.६१ कोटी रुपयांचा निधी वितरित झाला. पीएम किसानच्या समांतर हप्त्यासोबत एकत्रित ४,००० रुपये प्रति हप्ता मिळाल्याने शेतकऱ्यांचे जीवनमान उंचावले आहे. आता ८वा हप्ता (ऑगस्ट-नोव्हेंबर २०२५ साठी) डिसेंबर २०२५ च्या सुरुवातीला अपेक्षित असून, पात्र शेतकऱ्यांनी e-KYC अपडेट करून तयारी करावी.
योजनेचे मुख्य वैशिष्ट्ये आणि उद्दिष्ट
पीएम किसान ही २०१९ मध्ये सुरू झालेली केंद्रीय योजना असून, नमो शेतकरी ही महाराष्ट्र सरकारची पूरक योजना आहे, जी २०२३ पासून राबवली जाते. दोन्ही योजनांचा हेतू शेतकऱ्यांना कर्जबाजारीपणापासून मुक्त करणे, शेती उत्पादकता वाढवणे आणि ग्रामीण विकासाला चालना देणे हा आहे. पारदर्शक डीबीटी प्रणालीद्वारे रक्कम थेट बँक खात्यात येते, ज्यामुळे मध्यस्थांचा हस्तक्षेप शून्य होतो. महाराष्ट्रात ९१ लाखांहून अधिक लाभार्थी असून, ही योजना शेतकऱ्यांच्या सन्मानासाठी एक मोठे पाऊल आहे.
पात्रता निकष (Eligibility Criteria)
या योजनांसाठी पात्र होण्यासाठी खालील अटी पूर्ण कराव्या लागतात:
- शेतकरी प्रकार: स्वतःच्या मालकीची शेती जमीन असणारे छोटे/सीमांत शेतकरी (भाडेतत्त्वावर शेती करणारे किंवा शेतमजूर अपात्र).
- रहिवासी: महाराष्ट्र राज्यातील कायमस्वरूपी रहिवासी.
- नोंदणी: पीएम किसान पोर्टलवर नोंदणीकृत असणे; आधार, बँक खाते आणि जमिनीचा पुरावा (७/१२ उतारा) अनिवार्य.
- अपवाद: आयकर भरणारे, खासदार/आमदार/मंत्री, व्यावसायिक (डॉक्टर, अभियंता, वकील), सरकारी कर्मचारी किंवा मासिक १०,००० रुपयांपेक्षा जास्त पेन्शनधारक वगळले जातात. पीएम किसान पात्र असलेल्यांना नमो शेतकरीचा स्वयंचलित लाभ मिळतो.
लाभ (Benefits)
- प्रति हप्ता: पीएम किसानमधून २,००० रुपये + नमो शेतकरीमधून २,००० रुपये = एकूण ४,००० रुपये.
- वार्षिक: दोन्ही योजनांमधून १२,००० रुपये (३ हप्त्यांत वाटप).
- वितरण वेळ: पहिला हप्ता (एप्रिल-जुलै), दुसरा (ऑगस्ट-नोव्हेंबर), तिसरा (डिसेंबर-मार्च).
- ७वा हप्ता अपडेट: ९ सप्टेंबर २०२५ रोजी २,००० रुपये जमा; पीएम किसानचा समांतर हप्ता एकत्रित आला.
- दीर्घकालीन फायदा: शेतकऱ्यांना खत, बियाणे आणि शेती अवजाऱ्यांसाठी आर्थिक स्थैर्य मिळते, ज्यामुळे उत्पन्न वाढते.
अर्ज आणि e-KYC प्रक्रिया (Application and e-KYC Process)
नोंदणीकृत शेतकऱ्यांसाठी अर्जाची गरज नाही; फक्त e-KYC अपडेट करा:
- ऑनलाइन: pmkisan.gov.in किंवा nsmny.mahait.org वर जा, आधार क्रमांक एंटर करा आणि OTP द्वारे e-KYC पूर्ण करा.
- ऑफलाइन: नजीकच्या CSC (कॉमन सर्व्हिस सेंटर) किंवा कृषी कार्यालयात भेट द्या; आधार आणि बँक तपशील द्या.
- स्टेटस तपासा: पीएम किसान पोर्टलवर “फार्मर्स कॉर्नर” > “बेनिफिशरी स्टेटस” किंवा आधार/मोबाइल एंटर करून.
- समस्या असल्यास हेल्पलाइन १५५२६१ किंवा ०११-२४३००६०६ वर कॉल करा. नवीन अर्जांसाठी जिल्हा कृषी विभागाकडे जा.
आवश्यक कागदपत्रे (Required Documents)
- आधार कार्ड (बँक लिंक असलेले).
- बँक पासबुक (IFSC कोडसह).
- ७/१२ किंवा ८-अ उतारा (जमिनीचा पुरावा).
- पॅन कार्ड (ऐच्छिक).
महत्वाच्या सूचना
८वा हप्त्यासाठी e-KYC पूर्ण नसल्यास रक्कम रोखली जाईल. अफवा टाळा आणि केवळ अधिकृत पोर्टल वापरा. ही योजना शेतकऱ्यांच्या उन्नतीसाठी वचनबद्ध असून, लाखो कुटुंबांना फायदा होत आहे. अधिक माहितीसाठी pmkisan.gov.in किंवा nsmny.mahait.org भेट द्या. शेतकऱ्यांच्या समृद्धीसाठी सरकार प्रयत्नशील!