navi-shetrastha-arj-maharashtra-documents-process-2025;शेतकऱ्यांचे शेतीचे क्षेत्र दुर्गम असल्यास मालवाहतुकीसाठी, पाणीपुरवठ्यासाठी किंवा आणीबाणीच्या काळात शेतरस्ता असणे अत्यावश्यक आहे. महाराष्ट्रात लाखो शेतकरी अशा समस्या भेडसावतात, ज्यामुळे उत्पादन वाहतूक अवघड होते आणि उत्पन्नावर परिणाम होतो. महाराष्ट्र भूमी महसूल कायदा १९६६ अंतर्गत तहसीलदार कार्यालयात नवीन शेतरस्ता (farm road) साठी अर्ज करता येतो, ज्यामुळे शेतकऱ्यांना योग्य प्रवेश मिळतो. ही प्रक्रिया शेतकऱ्यांसाठी सोपी आणि प्रभावी आहे, ज्यामुळे शेती उत्पादकता वाढते. हा अर्ज करण्यासाठी विशिष्ट कागदपत्रे आवश्यक असतात. शेतरस्ता अर्ज, आवश्यक कागदपत्रे शेतकरी आणि महाराष्ट्र शेती मार्गदर्शन हे शोधत असाल तर ही माहिती तुमच्यासाठी आहे. चला, जाणून घेऊया कसे आणि काय करावे!
शेतरस्ता अर्जाची तपशीलवार प्रक्रिया: कागदपत्रे, पात्रता आणि फायदे
महाराष्ट्र भूमी महसूल कायद्यानुसार, शेतकरी स्वतःच्या जमिनीला प्रवेश मिळवण्यासाठी नवीन शेतरस्ता मागणी करू शकतात. ही प्रक्रिया तहसीलदार कार्यालयात सुरू होते आणि सामान्यतः ३०-६० दिवसांत निकाल लागतो. शेतरस्ता योजना किंवा PMGSY अंतर्गत ग्रामीण रस्ते वेगळे असले तरी, वैयक्तिक शेतरस्त्यासाठी हा कायदा लागू होतो. आवश्यक कागदपत्रे (required documents for farm road) अशी आहेत:
मुख्य कागदपत्रे :
- अर्जदाराची संपूर्ण माहिती: नाव, पत्ता, मोबाईल नंबर आणि जमिनीचे तपशील (गट क्रमांक, सर्व्हे क्रमांक, सीमा). हे आधार कार्ड किंवा PAN शी जोडलेले असावे.
- रफ स्केच नकाशा: रस्त्याची दिशा आणि सीमेद्वारे जाणाऱ्या भागाचा साधा नकाशा. हे शेतकरी स्वतः काढू शकतात किंवा भूमी अभिलेख विभागाकडून मदत घेते.
- भूमी अभिलेख विभागाचा अधिकृत मापन नकाशा: जमिनीचा अचूक नकाशा, जो महाराष्ट्र भूमी महसूल विभागाच्या (revenue.maharashtra.gov.in) पोर्टलवरून डाउनलोड करता येतो.
- सध्याच्या वर्षाचा ७/१२ उतारा: जमिनीचा मालकी हक्क आणि क्षेत्रफळ दाखवणारा दस्तऐवज. हा महा-ई सेवाबरोबर (aaplesarkar.mahaonline.gov.in) ऑनलाइन मिळतो.
- शेजारील शेतकऱ्यांचे संमतीपत्र: रस्ता ज्या शेतातून जाईल, त्या शेतकऱ्यांचे संमतीचे पत्र आणि पत्ता. कमीतकमी २-३ शेजारींची सहमती आवश्यक.
- कोर्ट खटल्याची माहिती: जमिनीशी संबंधित कोणतेही प्रलंबित खटले असल्यास त्याची कागदपत्रे आणि माहिती.
अर्ज प्रक्रिया ( farm road apply online Maharashtra):
- १. तहसीलदार कार्यालयात पूर्वनियोजित फॉरमॅटमध्ये अर्ज सादर करा. हे ऑफलाइन किंवा aaplesarkar पोर्टलवर सुरू करता येईल.
- २. सर्व कागदपत्रे जोडा आणि शुल्क (५००-१००० रुपये, क्षेत्रानुसार) भरा.
- ३. तहसीलदार नकाशा तपासून स्थळिकारण करेल आणि शेजारींच्या संमतीची खात्री करेल.
- ४. मंजुरी मिळाल्यावर रस्ता बांधकामासाठी स्थानिक पंचायत किंवा शेतकऱ्यांना मार्गदर्शन मिळते.
पात्रता आणि फायदे:
जमीन मालक असणे आवश्यक, आणि कोणतेही प्रलंबित खटले नसावेत (किंवा दस्तऐवजित असावेत). शेजारी शेतकऱ्यांची संमती नसल्यास अर्ज नाकारला जाऊ शकतो. फायदे असे: मालवाहतुकीसाठी सोयी, पाणीपुरवठा सोपा, शेती देखभाल आणि आणीबाणी वेळी मदत. यामुळे शेत उत्पादकता २०-३०% ने वाढते, आणि बाजारभाव मिळवणे सोपे होते. तज्ज्ञ म्हणतात, ही प्रक्रिया शेतकऱ्यांसाठी सारखी आहे – कमी खर्चात मोठा फायदा.
नवीनतम अपडेट्स: शेतरस्ता मागणी प्रक्रियेत बदल
४ डिसेंबर २०२५ पर्यंतच्या अपडेटनुसार, महाराष्ट्र सरकारने aaplesarkar पोर्टलवर शेतरस्ता अर्ज डिजिटल केला असून, ७/१२ उतारा आणि नकाशा ऑनलाइन व्हेरिफिकेशनसह जोडले गेले. डिसेंबर महिन्यात जागरूकता मोहीम सुरू असून, तहसीलदार कार्यालयात विशेष शिबिरे होत आहेत. भूमी महसूल विभागाने (revenue.maharashtra.gov.in) संमतीपत्रांसाठी ई-फॉर्म जोडले, ज्यामुळे प्रक्रिया १५ दिवसांनी वेगवान होईल. शेतकऱ्यांसाठी हा हिरवा सिग्नल आहे – वेळेत अर्ज करा!