national-family-benefit-scheme-nfbs-20000-help-2025;राष्ट्रीय कुटुंब लाभ योजना (NFBS) ही ग्रामीण विकास मंत्रालयाच्या राष्ट्रीय सामाजिक सहाय्य कार्यक्रम (NSAP) अंतर्गत चालवली जाणारी एक महत्वाची योजना आहे. ही योजना गरीब कुटुंबांसाठी आहे, ज्यात घरातील मुख्य कमावता सदस्य (कर्ता व्यक्ती) चे अचानक निधन झाल्यास तातडीची आर्थिक मदत दिली जाते. मृत्यूचे कारण काहीही असले तरी ही मदत उपलब्ध आहे. या योजनेचे मुख्य उद्दिष्ट म्हणजे BPL (गरीबी रेषेखालील) कुटुंबांना आर्थिक संकटातून बाहेर काढणे. लाखो गरीब कुटुंबांना ही योजना मदत करते. या लेखात मी तुम्हाला या योजनेच्या तपशीलवार माहिती, पात्रता आणि अर्ज प्रक्रियेचे मार्गदर्शन करणार आहे, जेणेकरून तुम्ही सहजपणे लाभ घेऊ शकता.
मुख्य वैशिष्ट्ये आणि लाभ
या योजनेची काही प्रमुख वैशिष्ट्ये आणि लाभ खालीलप्रमाणे आहेत:
- घरातील मुख्य कमावता सदस्याचे वय १८ ते ६० वर्षांच्या दरम्यान असताना निधन झाल्यास, कुटुंबाला ₹२०,००० ची एकरकमी मदत मिळते.
- ही मदत थेट बँक किंवा पोस्ट ऑफिस खात्यात डीबीटी (डायरेक्ट बेनिफिट ट्रान्सफर) द्वारे जमा केली जाते.
- योजना BPL कुटुंबांसाठी आहे, ज्यामुळे तातडीचा आर्थिक हातभार मिळतो.
- ग्रामीण आणि शहरी दोन्ही भागातील गरीब कुटुंबांना लागू.
हे लाभ कुटुंबाला आर्थिक स्थैर्य देण्यासाठी उपयुक्त ठरतात.
पात्रता निकष
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी कुटुंबाने खालील निकष पूर्ण करणे आवश्यक आहे:
- अर्जदार भारतीय नागरिक असावा.
- कुटुंब BPL (गरीबी रेषेखालील) सूचीमध्ये असावे.
- मृत व्यक्ती हा कुटुंबाचा मुख्य कमावता सदस्य असावा.
- मृत व्यक्तीचे वय मृत्युवेळी १८ ते ६० वर्षांदरम्यान असावे.
- अर्जदार हा कुटुंबाचा पुढचा प्रमुख सदस्य असावा.
हे निकष पूर्ण केल्यास अर्ज स्वीकारण्याची शक्यता जास्त असते.
आवश्यक कागदपत्रे
अर्ज सादर करण्यासाठी खालील कागदपत्रे सोबत असावीत: मृत व्यक्तीची कागदपत्रे:
- मृत्यू प्रमाणपत्र.
- ओळखपत्र.
- पत्ता पुरावा.
- BPL/रेशन कार्ड.
- फॅमिली आयडी / मेंबर आयडी.
मदत मिळणाऱ्या सदस्याची कागदपत्रे:
- ओळखपत्र.
- पत्ता पुरावा.
- वयाचा पुरावा.
- फॅमिली आयडी / मेंबर आयडी.
- आधार लिंक असलेले बँक/पोस्ट खाते.
- पासपोर्ट फोटो.
ही कागदपत्रे मूळ स्वरूपात जमा करावीत, जेणेकरून प्रक्रिया त्वरित होईल.
अर्ज प्रक्रिया
ही योजना ऑफलाइन आणि ऑनलाइन दोन्ही पद्धतींनी अर्ज करण्याची आहे. चरणबद्ध मार्गदर्शन खालीलप्रमाणे:
ऑफलाइन पद्धत:
- NSAP च्या मार्गदर्शक सूचनांमधील Annexure-III वरून अर्ज फॉर्म डाउनलोड करा.
- फॉर्ममध्ये सर्व आवश्यक माहिती नीट भरा आणि कागदपत्रे जोडा.
- भरलेला फॉर्म तहसील सामाजिक कल्याण अधिकारी (TSWO) किंवा जिल्हा सामाजिक कल्याण अधिकारी (DSWO) यांच्याकडे जमा करा.
- तपासणी झाल्यानंतर प्रकरण ब्लॉक कमिटीमार्फत जिल्हा समितीकडे जाते आणि मंजुरी मिळाल्यानंतर मदत खात्यात जमा होते.
ऑनलाइन पद्धत:
- UMANG App किंवा web.umang.gov.in वर लॉगिन करा.
- NSAP सेवा शोधा आणि ‘Apply Online’ पर्याय निवडा.
- आवश्यक माहिती भरा, फोटो आणि कागदपत्रे अपलोड करा.
- सबमिट करा आणि पावती डाउनलोड करा.
अर्ज प्रक्रिया सोपी आहे, पण सर्व कागदपत्रे नीट तपासा.
महत्वाच्या सूचना आणि टिप्स
- सूचना: विशिष्ट मुदत नसल्याने, निधनानंतर शक्य तितक्या लवकर अर्ज करा जेणेकरून मदत त्वरित मिळेल.
- टिप्स: अर्ज सोपा असल्याने, ग्रामीण भागातील कुटुंबांना विशेष मदत होते. आधार आणि बँक खाते लिंक असल्याची खात्री करा. अधिकृत पद्धतीचा वापर करा आणि कोणत्याही बाहेरील एजंटपासून सावध राहा.
ही माहिती सरकारी GR, परिपत्रके आणि अधिकृत दस्तऐवजांवर आधारित आहे. अधिक तपशीलांसाठी UMANG पोर्टलचा वापर करा.