नवी दिल्ली/मुंबई, २७ नोव्हेंबर २०२५: namo-shetkari-yojana-8th-installment-updateमहाराष्ट्रातील लाखो शेतकरी बांधवांच्या डोळ्यातील अपेक्षेच्या केंद्रस्थानी असलेल्या नमो शेतकरी महासन्मान निधी योजनेचा ८वा हप्ता कधी वितरित होणार? हा प्रश्न गेल्या काही दिवसांत सोशल मीडियावर आणि शेतकरी संघटनांमध्ये जोरदारपणे ऐकू येत आहे. केंद्र सरकारच्या पंतप्रधान किसान सम्मान निधी (पीएम-किसान) योजनेच्या २१ व्या हप्त्याच्या वितरणानंतर आता राज्य सरकारची ही योजना कधी सुरू होईल, याची उत्सुकता सर्वत्र आहे. या लेखात आम्ही या योजनेच्या प्रक्रियेचे सविस्तर विश्लेषण करून शेतकऱ्यांना पूर्ण मार्गदर्शन करणार आहोत, जेणेकरून कोणताही लाभार्थी मागे राहणार नाही.
पीएम-किसान आणि नमो योजनांचा परस्परसंबंध: का अवलंबित आहे वितरण?
महाराष्ट्र सरकारने २०१९ मध्ये सुरू केलेली नमो शेतकरी महासन्मान निधी योजना ही पूर्णपणे केंद्राच्या पीएम-किसान योजनेवर आधारित आहे. या दोन्ही योजनांचे मुख्य उद्दिष्ट शेतकऱ्यांना आर्थिक स्थैर्य देणे आहे, ज्यात वार्षिक ६,००० रुपयांची मदत (३,००० रुपये प्रत्येकी दोन हप्त्यांत) दिली जाते. पीएम-किसान ही राष्ट्रीय स्तरावरची योजना असल्याने, तिच्या वितरणानंतरच राज्यातील योजना कार्यान्वित होते.
संदर्भार्थ, पीएम-किसान योजनेचा २१ वा हप्ता १९ नोव्हेंबर २०२५ रोजी शेतकऱ्यांच्या डायरेक्ट बेनिफिट ट्रान्सफर (डीबीटी) खात्यात जमा झाला आहे. या हप्त्यात देशभरातील ९ कोटींहून अधिक लाभार्थ्यांना एकूण १९,००० कोटी रुपयांची मदत मिळाली. महाराष्ट्रात सुमारे १.५ कोटी शेतकरी या योजनेच्या लाभार्थी आहेत, ज्यातील बहुतांश नमो योजनेशी जोडलेले आहेत. आता, पीएम-किसानच्या या वितरणानंतर नमो योजनेच्या ८व्या हप्त्याची प्रक्रिया वेग घेईल. राज्य कृषी विभागाच्या अधिकृत सूत्रांनुसार, हप्ता डिसेंबर २०२५ च्या पहिल्या आठवड्यात (५ ते १० डिसेंबर) वितरित होण्याची शक्यता आहे. मात्र, यासाठी लाभार्थ्यांनी त्यांची बँक खाती आणि आधार लिंकिंग तपासणे आवश्यक आहे.
नमो शेतकरी महासन्मान निधी: पात्रता आणि लाभ कोणते?
महाराष्ट्र सरकारने ही योजना शेतकऱ्यांच्या कल्याणासाठी विशेषतः राबवली आहे, जी पीएम-किसानच्या पात्रतेवर अवलंबून आहे. मुख्य पात्रता निकष असे आहेत:
| पात्रता निकष | तपशील |
|---|---|
| लँड रिकॉर्ड | १ फरवरी २०१९ पूर्वीचा शेतीचा नोंदणीकृत रेकॉर्ड असावा. |
| वगळलेले घटक | आयकर देणारे, सरकारी कर्मचारी, पेन्शनधारक किंवा मोठ्या शेतकरी (५ हेक्टरपेक्षा जास्त जमीन) वगळले जातील. |
| लाभ रक्कम | वार्षिक ६,००० रुपये (२ हप्त्यांत ३,००० प्रत्येकी). |
| वितरण पद्धत | डीबीटीद्वारे थेट बँक खात्यात. |
या योजनेअंतर्गत महाराष्ट्रातील १.२ कोटी शेतकऱ्यांना आतापर्यंत सुमारे ७२,००० कोटी रुपयांची मदत मिळाली आहे. ८व्या हप्त्यातील रक्कमही समान असेल, ज्यामुळे शेतकऱ्यांना रब्बी हंगामाच्या तयारीसाठी हातोमाळा मिळेल.
८वा हप्ता कधी मिळेल? स्टेप-बाय-स्टेप प्रक्रिया
शेतकरी बांधवांसाठी ही प्रक्रिया सोपी आणि पारदर्शक आहे. पीएम-किसानच्या वितरणानंतर खालील स्टेप्स फॉलो करा:
- पीएम-किसान पोर्टल तपासा: pmkisan.gov.in वर लॉगिन करून आपला दर्जा पहा. जर २१ वा हप्ता जमा झाला असेल, तर नमो योजनेची प्रक्रिया सुरू होईल.
- नमो योजना पोर्टल: महाराष्ट्र कृषी विभागाच्या dbtcmh.maharashtra.gov.in वर नावनोंदणी करा किंवा स्टेटस चेक करा.
- दस्तऐवज अपडेट: आधार, बँक पासबुक आणि जमीन दस्तऐवज स्कॅन केलेले अपलोड करा. कोणतीही त्रुटी असल्यास तहसील कार्यालयात संपर्क साधा.
- ई-केवायसी: अनिवार्य ई-केवायसी पूर्ण करा, ज्यामुळे कोणतीही अडचण येणार नाही.
- अपडेट्ससाठी सतर्क राहा: राज्य सरकार SMS अलर्टद्वारे सूचना पाठवेल. डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात हप्ता जमा होण्याची शक्यता.
जर कोणत्याही शेतकऱ्याला अडचण येत असेल, तर हेल्पलाइन क्रमांक १८००-११-५५२२ वर संपर्क साधावा. तसेच, स्थानिक तलाठी किंवा कृषी अधिकारी मदत करतील.
इतर कृषी बातम्या: शेतकऱ्यांसाठी उपयुक्त टिप्स
नमो योजनेच्या अपडेटसोबत, शेतकऱ्यांसाठी काही महत्वाच्या बातम्या:
- चणे पिकाची पिंचिंग तंत्र: चण्याच्या वाढीच्या वेळी वरचे कवक तोडल्याने उत्पादन २०-२५% ने वाढते. हे तंत्र रब्बी हंगामात अंगीकारा.
- गहू पेरणीची टोबून पद्धत: पारंपरिक पेरण्या ऐवजी हे तंत्र वापरल्याने पाणी ३०% वाचते आणि उत्पादन दुप्पट होते.
- पीक विमा योजनेत बदल: नवीन ‘ट्रिगर’ नियम लागू झाले असून, नुकसान भरपाई पटकन मिळेल. शेतकऱ्यांनी pmfbym.nic.in वर नोंदणी करावी.
- हवामान अंदाज: डिसेंबरमध्ये महाराष्ट्रात थंडी वाढेल, पण काही भागांत हलका पाऊस शक्य. शेतकऱ्यांनी हवामान विभागाच्या imd.gov.in वर नजर ठेवावी.