mazi-ladki-bahin-yojana-e-kyc-extension-2025;महाराष्ट्रातील महिलांना आर्थिक सक्षमीकरणासाठी राज्य सरकारची मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना ही एक महत्वाकांक्षी योजना आहे. या योजनेअंतर्गत पात्र महिलांना दरमहा १,५०० रुपये थेट बँक खात्यात जमा होतात, ज्यामुळे कुटुंबाच्या आरोग्य, शिक्षण आणि दैनंदिन गरजांसाठी मदत मिळते. ही योजना २०२४ मध्ये सुरू झाली असून, २०२५ मध्ये दोन कोटींपेक्षा जास्त महिलांनी याचा लाभ घेतला आहे. मात्र, पारदर्शकतेसाठी अनिवार्य असलेल्या ई-केवायसी प्रक्रियेमुळे अनेक महिलांना अडचणी आल्या होत्या. यावर दिलासा देण्यासाठी सरकारने ई-केवायसीची मुदत १८ नोव्हेंबर २०२५ वरून ३१ डिसेंबर २०२५ पर्यंत वाढवली आहे. ही मुदतवाढ अतिवृष्टी, नैसर्गिक आपत्ती आणि पोर्टलवरील तांत्रिक समस्या लक्षात घेऊन घेण्यात आली असून, लाखो महिलांना अपूर्ण प्रक्रिया पूर्ण करण्याची संधी मिळेल (महिला व बाल विकास विभागाच्या आकडेवारीनुसार). ही योजना महिलांच्या आत्मनिर्भरतेला चालना देऊन राज्याच्या ग्रामीण आणि शहरी अर्थव्यवस्थेला मजबूत करेल.
योजनेचे वैशिष्ट्ये आणि उद्देश
या योजनेचा मुख्य उद्देश आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल महिलांना मासिक आर्थिक आधार देऊन त्यांच्या जीवनात सकारात्मक बदल घडवणे आहे. ई-केवायसी ही डिजिटल सत्यापन प्रक्रिया असून, ती पूर्ण न केल्यास लाभ थांबतो. मुदतवाढीमुळे आता अधिक महिलांना सहज प्रवेश मिळेल.
- उद्देश: महिलांना आर्थिक स्वावलंबन देणे, कुटुंबातील निर्णयक्षमतेवाढवणे, बेरोजगारी कमी करणे आणि सामाजिक न्याय साधणे.
- कव्हरेज: मासिक १,५०० रुपये DBT द्वारे; वर्षाला १८,००० रुपये.
- अनुदान: पूर्ण सरकारी; कोणतीही फी नाही.
- अपेक्षित परिणाम: २०२५-२६ मध्ये २.५ कोटी लाभार्थी, ज्यामुळे महिलांच्या बचतीत १५-२०% वाढ होईल (विभागीय अंदाजानुसार).
ई-केवायसी ही आधार-लिंक्ड प्रक्रिया असून, ती मोबाईलद्वारे घरबसल्या पूर्ण करता येते.
पात्रता निकष
ही योजना महाराष्ट्रातील दुर्बल महिलांसाठी आहे. ई-केवायसी पूर्ण करण्यासाठी कुटुंबाचे उत्पन्न आणि इतर तपशील तपासले जातात. पात्रता खालीलप्रमाणे:
| श्रेणी | मुख्य अट | कमाल कुटुंब उत्पन्न |
|---|---|---|
| विवाहित महिला | वय २१-६५ वर्षे, पतीचे ई-केवायसी अनिवार्य | ₹२.५ लाख/वर्ष |
| अविवाहित/विधवा महिला | वय २१-६५ वर्षे, वडिलांचे ई-केवायसी अनिवार्य | ₹२.५ लाख/वर्ष |
| अनुसूचित जाती/जमाती/ओबीसी | प्राधान्य कोटा, जात प्रमाणपत्र आवश्यक | ₹२.५ लाख/वर्ष |
- पात्र उमेदवार: महाराष्ट्रातील २१ ते ६५ वर्षे वयाच्या महिलांना, ज्यांचे कुटुंब वार्षिक २.५ लाखांपेक्षा कमी कमावते.
- अपात्र: सरकारी नोकरी करणारे कुटुंब, पेन्शनधारक, आयकर भराणारे किंवा एका कुटुंबातून एकापेक्षा जास्त लाभ.
- अधिक प्राधान्य: ग्रामीण महिलांना, अपंग आणि विधवांना.
- नोट: ई-केवायसी न केल्यास लाभ बंद; मुदतवाढीचा फायदा घ्या.
लाभ आणि मासिक मदत
या योजनेच्या माध्यमातून महिलांना सतत आर्थिक आधार मिळतो. ई-केवायसी पूर्ण केल्यावर लाभ सुरू होतो:
- मासिक रक्कम: १,५०० रुपये थेट बँक खात्यात (महिलेच्या नावाने खाते प्राधान्य).
- वार्षिक लाभ: १८,००० रुपये, ज्यामुळे आरोग्य, शिक्षण आणि घरखर्चात सवलत.
- इतर फायदे: कौशल्य विकास प्रशिक्षण, इतर कल्याण योजनांशी जोडणी आणि बँकिंग सुविधा.
- एकूण अपेक्षित लाभ: एका महिलेसाठी वर्षाला १८,००० रुपये, ज्यामुळे कुटुंबाची मासिक बचत १०% ने वाढते.
२०२५ मध्ये मुदतवाढीमुळे ५० लाख अतिरिक्त महिलांना लाभ मिळण्याची शक्यता आहे.
ई-केवायसी अर्ज प्रक्रिया
ई-केवायसी ही मुख्य प्रक्रिया असून, ती ऑनलाइन आणि सोपी आहे. मुदत ३१ डिसेंबर २०२५ पर्यंत वाढवण्यात आली आहे. चरणबद्ध पद्धती खालीलप्रमाणे:
- वेबसाइटवर जा: https://ladakibahin.maharashtra.gov.in/ या अधिकृत पोर्टलवर लॉगिन करा (मोबाइल अॅपही उपलब्ध).
- ई-केवायसी सेक्शन: होमपेजवर ‘ई-केवायसी पूर्ण करा’ वर क्लिक करा.
- आधार सत्यापन: स्वतःचा आधार नंबर आणि ओटीपी एंटर करा; विवाहित असल्यास पतीचा, अविवाहित असल्यास वडिलांचा आधार जोडा.
- कुटुंब तपशील: उत्पन्न, जात आणि घोषणा (सरकारी नोकरी नाही) भरा.
- सबमिट: ओटीपी ने वेरीफाय करा; यशस्वी झाल्यास कन्फर्मेशन एसएमएस मिळेल.
- ट्रॅकिंग: पोर्टलवर अर्ज स्थिती तपासा; ७-१० दिवसांत लाभ सुरू.
जरुरी दस्तऐवज/माहिती:
- स्वतःचा आधार कार्ड आणि लिंक्ड मोबाइल नंबर.
- पती/वडिलांचा आधार नंबर.
- बँक खाते तपशील (DBT साठी).
- जात/उत्पन्न प्रमाणपत्र (जर लागू असेल).
- घोषणापत्र (ऑनलाइन फॉर्ममध्ये).
सावधानता आणि टिपा
- प्रमाणिकता: फक्त सरकारी पोर्टल वापरा; एजंट किंवा खोट्या अॅप्सपासून सावध राहा. तांत्रिक समस्या असल्यास हेल्पलाइन १८००-१२०-८०४० वर कॉल करा.
- प्रशिक्षण: ग्रामपंचायती किंवा महिला विकास केंद्रात मोफत ई-केवायसी शिबिरे चालू आहेत; सहभागी व्हा.
- भविष्यातील विस्तार: २०२६ मध्ये रक्कम वाढ किंवा नवीन लाभ जाहीर होऊ शकतात; ई-केवायसी कायम ठेवा.
- मुदतवाढ फायदा: अतिवृष्टी प्रभावित भागातील महिलांसाठी विशेष मदत शिबिरे आयोजित केली जातील.
निष्कर्ष
मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना ही महिलांसाठी आर्थिक सक्षमतेची खरी ओळख आहे. ई-केवायसी मुदतवाढीमुळे आता ३१ डिसेंबरपर्यंत तुम्ही सहज प्रक्रिया पूर्ण करून १,५०० रुपयांचा लाभ सुरू ठेवू शकता. ही संधी गमावू नका – ताबडतोब पोर्टलवर जा आणि तुमचे भविष्य उज्ज्वल करा. ही योजना केवळ पैसा नाही, तर सामर्थ्याची हमी आहे! अधिक माहितीसाठी https://ladakibahin.maharashtra.gov.in/ भेट द्या किंवा स्थानिक महिला विकास कार्यालयाशी संपर्क साधा. बहिणींनो, तुमचे हक्क जाणून घ्या आणि मिळवा!