lek-ladki-yojana-2025-full-details;महाराष्ट्र शासनाने मुलींच्या सक्षमीकरणाला चालना देण्यासाठी व लिंगभेद असमानता कमी करण्यासाठी लेक लाडकी योजना सुरू केली आहे . या योजनेच्या माध्यमातून महाराष्ट्र शासन आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल कुटुंबातील मुलींना जन्मापासून ते 18 वर्षे वयापर्यंत विविध स्तरावर आर्थिक सहाय्यक प्रदान करते . त्याचा मुख्य उद्देश मुलींच्या शिक्षणाला प्रोत्साहन देणे , बालविवाहाचे प्रमाण कमी करणे किंवा रोखणे , आणि मुलींची आरोग्य सुधारणे हा आहे . यासोबतच या योजनेचा उद्देश मुलींचा जन्मदर वाढवणे व सामाजिक समानता वाढीस प्रोत्साहन देणे हा देखील आहे . लेक लाडकी योजना ही पूर्वीच्या माझी कन्या भाग्यश्री योजनेची सुधारित आवृत्ती आहे , जी एक एप्रिल 2023 पासून सुरू झाली आहे . ही योजना महाराष्ट्र शासनाच्या पहिला व बालविकास विभागामार्फत राबवली जाते . ज्या की केंद्र सरकारच्या डिजिटल इंडिया आणि नारीशक्ती सारख्या योजनांची सुसंगत आहे .
महाराष्ट्र शासनाने 2023 २४ च्या अर्थसंकल्पात ही योजना जाहीर केली . व मुलींच्या उज्वल भविष्यासाठी हे क्रांतिकारी पाऊल
टाकले . या योजनेअंतर्गत महाराष्ट्र शासन आर्थिकदृष्ट्या मागासलेल्या कुटुंबातील मुलींना जन्मापासून ते 18 वर्षे वयापर्यंत टप्प्याटप्प्याने 1 लाख 1 हजार रुपये अनुदान देते .ही रक्कम डायरेक्ट बेनिफिट ट्रान्सफर (DBT) च्या माध्यमातून थेट बँक खात्यात जमा केली जाते, ज्यामुळे पारदर्शकता आणि कार्यक्षमता सुनिश्चित होते. या योजनेचा लाभ विशेषतः पिवळ्या आणि केशरी रेशन कार्ड धारक कुटुंबांना मिळतो, ज्यांचे वार्षिक उत्पन्न 1 लाख रुपयांपेक्षा कमी आहे.
या योजनेअंतर्गत मिळणारे फायदे आणि अनुदान
या योजनेअंतर्गत मिळणारे अनुदान हे मुलींना वयाच्या वेगवेगळ्या टप्प्यावरती अठरा वर्षे वयापर्यंत मिळत जाते .
| टप्पा | रक्कम (रुपये) | अट |
| मुलीच्या जन्मावेळी | 5,000 | जन्म नोंदणीनंतर |
| इयत्ता 1 ला प्रवेश | 6,000 | मान्यताप्राप्त शाळेत प्रवेश |
| इयत्ता 6 ला प्रवेश | 7,000 | मान्यताप्राप्त शाळेत प्रवेश |
| इयत्ता 11 ला प्रवेश | 8,000 | मान्यताप्राप्त शाळेत प्रवेश |
| 18 वर्षे पूर्ण झाल्यावर | 75,000 | मुलगी अविवाहित असावी |
या वेगवेगळ्या टप्प्यावर मिळणारे अनुदानामुळे मुलींना शिक्षणाचा खर्च करता येतो . त्यामुळे त्यांना शाळा सोडण्याची गरज भासत नाही .जन्मावेळी मिळणारी रक्कम मुलीच्या आरोग्य आणि पोषणासाठी वापरली जाऊ शकते, ज्यामुळे बालमृत्यू दर कमी होतो. तसेच मुलीच्या जन्मावेळी मिळणारे 5,000 रुपये अनुदान मुलींच्या जन्माला प्रोत्साहन देते आणि भ्रूणहत्येचे प्रमाण कमी करते.
पात्रता आणि आवश्यक कागदपत्रे
ही योजना ज्या मुली एक एप्रिल 2023 नंतर जन्माला येतील त्यांना लागू आहे . अर्ज करणारे कुटुंब हे कायमस्वरूपी महाराष्ट्र राज्याचे रहिवासी असावे . कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न हे एक लाख रुपये पेक्षा जास्त नसावे . कुटुंबाकडे पिवळी किंवा केशरी रेशन कार्ड असावे जे की कमी उत्पन्न गटातील कुटुंबांना दिले जाते .योजनेचा लाभ एका कुटुंबातील एक किंवा दोन मुलींना मिळतो. जर कुटुंबात एक मुलगा आणि एक मुलगी असेल, तर फक्त मुलीला लाभ मिळेल. जुळ्या मुलींच्या बाबतीत दोन्ही मुली पात्र आहेत.
आवश्यक कागदपत्रे
- मुलीचे जन्म प्रमाणपत्र: जन्माची तारीख सिद्ध करण्यासाठी.
- पालकांचे आधार कार्ड: ओळख आणि पत्त्याचा पुरावा म्हणून.
- पिवळे/केशरी रेशन कार्ड: उत्पन्न गट सिद्ध करण्यासाठी.
- उत्पन्नाचा दाखला: वार्षिक उत्पन्न 1 लाखापेक्षा कमी असल्याचा पुरावा.
- महाराष्ट्राचा अधिवास प्रमाणपत्र: कायमस्वरूपी निवास सिद्ध करण्यासाठी.
- बँक खाते तपशील: DBT साठी आधारशी लिंक केलेले बँक खाते.
- पालकांचा पासपोर्ट आकाराचा फोटो: अर्जासोबत जोडण्यासाठी.
- शाळेचे प्रमाणपत्र: इयत्ता 1, 6 आणि 11 साठी प्रवेश सिद्ध करण्यासाठी.
- कुटुंब नियोजन प्रमाणपत्र: आवश्यक टप्प्यांवर सादर करावे.
- 18 वर्षांसाठी अविवाहित असल्याचा स्वयंघोषणापत्र: अंतिम हप्त्यासाठी.
अर्ज कसा करावा?
लेक लाडकी योजनेची अर्ज प्रक्रिया सध्यातरी फक्त ऑफलाइन पद्धतीने सुरू आहे . यासाठी तुम्हाला तुमच्या जवळच्या अंगणवाडी केंद्राला भेट द्यावी लागेल . तिथून तुम्ही या योजनेच्या फॉर्म घेऊ शकतात . संबंधित तपशील भरून व आवश्यकते कागदपत्रे जोडून तुम्ही अंगणवाडी सेविकांकडे हा फॉर्म जमा करा .अंगणवाडी सेविका किंवा सुपरवायझरद्वारे अर्ज आणि कागदपत्रांची पडताळणी केली जाईल. पडताळणीनंतर अर्ज डिजिटल स्वरूपात अपलोड केला जाईल.अर्ज सादर केल्यानंतर मिळालेली रसीद जपून ठेवा, जी अर्जाचा मागोवा घेण्यासाठी उपयोगी पडेल. पडताळणीनंतर, अनुदान थेट बँक खात्यात DBT द्वारे जमा केले जाईल.
महाराष्ट्र लेक लाडकी योजना 2025 ही मुलींच्या शिक्षण, आरोग्य आणि सक्षमीकरणासाठी एक क्रांतिकारी पाऊल आहे. 1 लाख 1 हजार रुपयांचे अनुदान टप्प्याटप्प्याने प्रदान करून ही योजना मुलींना स्वावलंबी बनवते आणि सामाजिक समानतेला प्रोत्साहन देते. जर तुमच्या कुटुंबात 1 एप्रिल 2023 नंतर जन्मलेली मुलगी असेल, तर आजच या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी जवळच्या अंगणवाडी केंद्राला भेट द्या.