Aadhaar PAN Link;भारतीय आयकर विभागाच्या नियमांनुसार, आधार आणि PAN लिंक करणे अनिवार्य आहे. जर तुमचा PAN आधारशी जोडलेला नसेल, तर तो निष्क्रिय होऊ शकतो, ज्यामुळे आर्थिक व्यवहारात अडचणी येतात. पण काळजी करू नका – हा लेख तुम्हाला या विषयाची पूर्ण माहिती देतो. हे नियम २०२३ पासून लागू आहेत आणि २०२५ पर्यंत कोणतेही मोठे बदल झालेले नाहीत. चला, जाणून घेऊया PAN निष्क्रिय होण्याचे कारण, फरक आणि पुन्हा सक्रिय करण्याची सोपी पद्धत.
Aadhaar PAN Link न केल्यास PAN का निष्क्रिय होतो?
आयकर कायद्याच्या कलम १३९AA नुसार, ज्या व्यक्तींना आधार घेण्याची पात्रता आहे, त्यांनी त्यांचा PAN आधारशी जोडणे आवश्यक आहे. . हा नियम आयकर विभागाच्या सर्क्युलर क्र. ०३/२०२३ नुसार लागू करण्यात आला आहे.
निष्क्रिय होण्याची मुख्य कारणे:
- कर परतावा (refund) मिळणार नाही.
- परताव्यावर व्याज मिळणार नाही.
- TDS (टॅक्स डिडक्टेड अॅट सोर्स) आणि TCS (टॅक्स कलेक्टेड अॅट सोर्स) उच्च दराने लागू होईल, जसे की कलम २०६AA आणि २०६CC नुसार.
- ITR (इनकम टॅक्स रिटर्न) फाइल करणे किंवा इतर आर्थिक व्यवहार करणे कठीण होईल.
काही अपवाद आहेत: आसाम, जम्मू-काश्मीर, मेघालयातील रहिवासी; अनिवासी भारतीय; ८० वर्षांवरील ज्येष्ठ नागरिक; आणि विदेशी नागरिकांना हे नियम लागू होत नाहीत (डिपार्टमेंट ऑफ रेव्हेन्यू नोटिफिकेशन क्र. ३७/२०१७ नुसार).
PAN Inactive आणि PAN Cancel यात फरक काय आहे?
PAN निष्क्रिय (Inactive किंवा Inoperative) आणि PAN रद्द (Cancel) यात मूलभूत फरक आहे. आयकर विभागाच्या दस्तऐवजांनुसार (जसे की PAN संबंधित FAQs आणि ट्यूटोरियल्स), निष्क्रिय PAN हे तात्पुरते असते आणि ते पुन्हा सक्रिय करता येते. ते फक्त आधार न जोडल्यामुळे होते, आणि त्याचे परिणाम आर्थिक व्यवहारांवर होतात, पण PAN पूर्णपणे अमान्य होत नाही.
दुसरीकडे, PAN रद्द करणे हे कायमस्वरूपी असते. हे सामान्यत: डुप्लिकेट PAN, चुकीची माहिती, धोका किंवा मृत्यूच्या बाबतीत आयकर विभागाकडून केले जाते. रद्द झालेला PAN पुन्हा वापरता येत नाही आणि नवीन PAN साठी अर्ज करावा लागतो. निष्क्रिय PAN च्या विपरीत, रद्द PAN चा फॉर्ममध्ये स्पष्ट उल्लेख असतो, जसे की PAN कॅन्सलेशन फॉर्ममध्ये.
थोडक्यात, निष्क्रिय PAN ही दुरुस्त करण्यायोग्य समस्या आहे, तर रद्द PAN ही अंतिम कारवाई.
PAN निष्क्रिय झाला तरी तो पुन्हा Active होऊ शकतो का?
होय, निष्क्रिय झालेला PAN पुन्हा सक्रिय करता येतो. आयकर विभागा नुसार, आधार जोडून आणि १,००० रुपये दंड भरून PAN सक्रिय होऊ शकतो. हा नियम कलम ११४AAA नुसार आहे. जर तुमचा PAN ३० जून २०२३ नंतर निष्क्रिय झाला असेल, तर लिंकिंग प्रक्रिया पूर्ण केल्यानंतर तो लगेच किंवा काही दिवसांत सक्रिय होतो.
महत्वाचे: अपवाद वगळता सर्वांसाठी हे शक्य आहे. जर PAN रद्द झाला असेल, तर तो सक्रिय होऊ शकत नाही – नवीन PAN घ्यावा लागेल.
Aadhaar PAN Link करण्याची Step-by-Step सोपी पद्धत
आधार आणि PAN लिंक करण्यासाठी आयकर विभागाच्या e-Filing पोर्टलचा वापर करा (www.incometax.gov.in). ही प्रक्रिया प्री-लॉगिन किंवा पोस्ट-लॉगिन दोन्ही पद्धतीने करता येते.
- www.incometax.gov.in वर जा आणि ‘Quick Links’ मध्ये ‘Link Aadhaar’ क्लिक करा. किंवा लॉगिन करून ‘Profile’ मध्ये ‘Link Aadhaar’ निवडा.
- तुमचा PAN आणि आधार नंबर टाका, ‘Continue to Pay Through e-Pay Tax’ क्लिक करा.
- PAN पुष्टी करा आणि OTP साठी मोबाइल नंबर टाका.
- OTP व्हेरिफाय करा आणि ‘e-Pay Tax’ पेजवर जा.
- ‘Income Tax’ टाइलवर ‘Proceed’ क्लिक करा.
- असेसमेंट ईयर निवडा, ‘Type of Payment’ म्हणून ‘Other Receipts (500)’ निवडा आणि ‘Continue’ करा.
- रक्कम (१,००० रुपये) प्री-फिल्ड असेल, ‘Continue’ करा.
- चालान तयार होईल. पेमेंट मोड निवडा आणि बँक वेबसाइटवर पेमेंट करा.
- पोस्ट-लॉगिन: डॅशबोर्डवर ‘Profile’ > ‘Link Aadhaar to PAN’ > आधार नंबर टाका आणि ‘Validate’ करा.
- प्री-लॉगिन: होमपेजवर ‘Link Aadhaar’ > PAN आणि आधार टाका > ‘Validate’ > आवश्यक डिटेल्स टाका > ‘Link Aadhaar’ क्लिक करा > OTP व्हेरिफाय करा.
Aadhaar PAN Link केल्यानंतर PAN किती वेळात Active होतो?
लिंकिंग प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर, PAN सक्रिय होण्यासाठी सामान्यत: ६-७ कामकाजी दिवस लागतात, कारण आयकर विभाग आणि UIDAI यांच्यात व्हॅलिडेशन होते. काही प्रकरणांत ते १-२ दिवसांत किंवा लगेच होऊ शकते, स्टेटस चेक करण्यासाठी वेबसाइटवर ‘Link Aadhaar Status’ ऑप्शन वापरा – PAN आणि आधार टाकून ‘View Link Aadhaar Status’ क्लिक करा.
जर स्टेटस ‘Success’ दाखवले, तर PAN सक्रिय झाला आहे. अधिकृत माहितीनुसार, कोणताही निश्चित वेळ नाही, पण प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर लगेच परिणाम दिसतात.
शेवटी, वेळेवर Aadhaar PAN Link करणे तुमच्या आर्थिक सुरक्षेसाठी महत्वाचे आहे. अधिक माहितीसाठी www.incometax.gov.in ला भेट द्या.