pik-vima-maharashtra-kharip-2025-bharpai-update;महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी आनंदाची बातमी! खरीप हंगाम २०२५ मध्ये अतिवृष्टी आणि दुष्काळामुळे झालेल्या पिक नुकसानीची भरपाई आता जवळ आली आहे. प्रधानमंत्री फसल बीमा योजना (पीएमएफबीवाय) अंतर्गत नोंदणीकृत शेतकऱ्यांना जानेवारी २०२६ पासून थेट बँक खात्यात अनुदान जमा होणार आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या नेतृत्वाखालील राज्य सरकारने ३४ जिल्ह्यांतील ४६ लाख शेतकऱ्यांसाठी ३१,६२८ कोटी रुपयांचे विशेष पॅकेज मंजूर केले आहे. यात हेक्टरी किमान १७,००० रुपयांची सरसकट मदत समाविष्ट आहे, जी नुकसानाच्या तीव्रतेनुसार ४०,००० रुपयांपर्यंत जाईल. ही योजना शेतकऱ्यांच्या आर्थिक स्थिरतेला बळकटी देणारी असून, शेती पुनर्वसनासाठी मोठी मदत ठरेल.
पीक विमा योजनेचे मुख्य वैशिष्ट्ये आणि लाभ
प्रधानमंत्री फसल बीमा योजना ही केंद्र आणि राज्य सरकारची संयुक्त योजना आहे, जी शेतकऱ्यांना नैसर्गिक आपत्तींमुळे होणाऱ्या नुकसानीपासून संरक्षण देते. खरीप २०२५ हंगामात (जून-ऑक्टोबर) सोयाबीन, कापूस, ज्वारी, मूग, उडीद यासारख्या पिकांचे मोठे नुकसान झाले. यासाठी विमा कंपन्यांनी (जसे युनायटेड इंडिया, एसबीआय लाईफ, एचडीएफसी एर्गो) ई-पंचनामा, सॅटेलाइट इमेजरी आणि ड्रोन तंत्रज्ञानाचा वापर करून मूल्यमापन पूर्ण केले आहे.
| पिकाचे प्रकार | अपेक्षित भरपाई (प्रति हेक्टर) | वितरण वेळ |
|---|---|---|
| मूग-उडीद | १७,००० ते २५,००० रुपये | डिसेंबर २०२५ |
| सोयाबीन-कापूस | १८,५०० ते ४०,००० रुपये (जिरायती/बागायती) | जानेवारी २०२६ |
| ज्वारी-बाजरी | १७,००० रुपये (नुकसान ३४% पेक्षा जास्त) | फेब्रुवारी २०२६ |
ही रक्कम डायरेक्ट बेनिफिट ट्रान्सफर (डीबीटी) द्वारे १५-३० दिवसांत खात्यात जमा होईल. गेल्या वर्षी अशा योजनेमुळे ३५ लाख शेतकऱ्यांना ८,००० कोटी रुपयांची मदत मिळाली होती, ज्यामुळे शेतीला नवसंजन मिळाले.
पात्रता कशी तपासावी? कोणत्या शेतकऱ्यांना लाभ मिळेल?
पीक विमा योजनेचा लाभ घेण्यासाठी खालील निकष पूर्ण असणे आवश्यक आहे:
- नोंदणी: ३१ जुलै २०२५ (विस्तारित १४ ऑगस्ट २०२५) पर्यंत pmfby.gov.in वर विमा प्रीमियम भरलेला असावा.
- शेतकरी ओळख: ७/१२ उताऱ्यात नाव, आधारकार्ड लिंक्ड बँक खाते आणि अॅग्रीस्टॅक फार्मर आयडी अनिवार्य.
- नुकसान प्रमाण: किमान ३४% नुकसान (ई-पंचनामा प्रमाणे), विशेषतः नाशिक, सोलापूर, अमरावती, विदर्भ भागातील शेतकऱ्यांना प्राधान्य.
- मर्यादा: २ हेक्टरपर्यंत लहान शेतकऱ्यांना प्राधान्य; एससी/एसटी शेतकऱ्यांसाठी अतिरिक्त सवलत.
बिगर कर्जदार शेतकरीही सहभागी होऊ शकतात. आवश्यक कागदपत्रे: आधारकार्ड, ७/१२ उतारा, पेरणी स्वयंघोषणापत्र, बँक पासबुक.
स्टेटस कसा तपासावा आणि अर्ज प्रक्रिया
- ऑनलाइन तपासणी: pmfby.gov.in किंवा महाराष्ट्र कृषी विभागाच्या पोर्टल (krishi.maharashtra.gov.in) वर आधार नंबर किंवा मोबाइल क्रमांकाने लॉगिन करा. ‘खरीप २०२५ पीक विमा लाभार्थी यादी’ विभागात क्लिक करून नाव शोधा.
- हेल्पलाइन: १४४४७ वर कॉल करा किंवा व्हॉट्सअॅप चॅटबॉटचा वापर करा.
- अपील प्रक्रिया: जर दावा नाकारला गेला असेल, तर ७२ तासांत तक्रार नोंदवा. खरीप २०२६ पासून सुधारित योजनेत ही सुविधा अधिक सोपी होईल.
नवीनतम अपडेट्स: डिसेंबर २०२५ पर्यंतची स्थिती
डिसेंबर २०२५ च्या मध्यापर्यंत मूग आणि उडीद पिकांसाठी पहिल्या टप्प्यातील वितरण सुरू झाले आहे, ज्यात २ लाख शेतकऱ्यांना ५०० कोटी रुपयांची मदत मिळाली. जानेवारी २०२६ मध्ये मुख्य पिकांसाठी (सोयाबीन, कापूस) २० लाख शेतकऱ्यांसाठी १०,००० कोटी रुपयांचे वितरण अपेक्षित आहे. राज्य सरकारने विमा कंपन्यांना ३० दिव्यांत क्लेम मंजुरीचे आदेश दिले असून, ड्रोन सर्वेक्षणामुळे प्रक्रिया वेगवान झाली आहे. यंदा ९१ लाख शेतकऱ्यांनी विमा नोंदणीकृत केला असून, १ रुपयाची सवलत रद्द झाल्यानंतरही सहभाग वाढला. अधिकृत माहितीसाठी krishi.maharashtra.gov.in वर भेट द्या.
शेतकऱ्यांसाठी टिप्स: विम्याचा पूर्ण फायदा कसा घ्यावा?
- नेहमी वेळेवर नोंदणी करा आणि प्रीमियम भरून घ्या.
- नुकसान झाल्यास तात्काळ ई-पंचनामा करा.
- बँक खाते आधारशी लिंक असल्याची खात्री करा (dbt.gov.in वर तपासा).
- रब्बी २०२५-२६ साठी नोव्हेंबर २०२५ पर्यंत नोंदणी सुरू आहे, त्यात सहभागी व्हा.
ही योजना शेतकऱ्यांच्या कष्टांना न्याय देणारी आहे. अतिवृष्टीसारख्या आव्हानांमधून बाहेर पडण्यासाठी पीक विमा हाच खरा आधार आहे. शेतकरी बांधवो, तुमच्या योजनेची वाट पाहत असाल तर आता स्टेटस तपासा आणि तयारी करा. महाराष्ट्र शेतीला नव्या उंचीवर नेण्यासाठी अशी उपक्रम महत्वाचे आहेत. अधिक अपडेट्ससाठी आमच्या साइटला सबस्क्राईब करा!