msrtc-bus-ticket-rate-2025-महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ (MSRTC) च्या ‘लाल परी’ बस सेवा राज्यभरातील प्रवाशांसाठी एक विश्वासू जोड आहे. २०२५ मध्ये लागू झालेल्या १४.९५% भाडेवाढीनंतर (२५ जानेवारीपासून) दिवाळी काळातील १०% सिझनल हायक रद्द करण्यात आली असून, प्रवाशांना मोठा दिलासा मिळाला आहे. नुकत्याच १७ नोव्हेंबर २०२५ रोजी जाहीर झालेल्या निर्णयानुसार, शालेय विद्यार्थ्यांसाठी ५०% सवलत आणि १,००० नवीन बसची भर घालण्यात आली आहे. ही योजना महामंडळाच्या तोट्यावर मात करण्यासाठी आणि प्रवासी संख्या वाढवण्यासाठी राबवली जाते. सध्याचे दर प्रति ६ किमी टप्प्यानुसार ठरतात, ज्यात साध्या बसपासून ते एसी शिवशाही पर्यंतचे प्रकार समाविष्ट आहेत. प्रवाशांनी नवीन दर तपासून प्रवास नियोजन करावे, कारण ‘ट्रॅव्हल व्हेअर एव्हर यू वॉंट’ पासचे दरही कमी झाले आहेत. ही माहिती अधिकृत एमएसआरटीसी वेबसाइट आणि शासन निर्णयांवर आधारित आहे.
योजनेचे मुख्य उद्दिष्ट
एमएसआरटीसी च्या दररचनेचा हेतू प्रवाशांना परवडणाऱ्या दरात बस सेवा पुरवणे, इंधन-देखभाल खर्चाची भरपाई करणे आणि ग्रामीण-शहरी जोड मजबूत करणे हा आहे. २०२५ मध्ये इंधन किंमती वाढल्याने भाडेवाढ झाली, पण दिवाळी हायक रद्द करून २५% प्रवासी वाढ झाली. शालेय सवलतीमुळे विद्यार्थ्यांचा प्रवास सोयीचा होईल, तर ई-बससारख्या पर्यावरणस्नेही सेवांना प्रोत्साहन मिळेल.
बस प्रकार आणि सध्याचे दर (प्रति ६ किमी टप्पा)
दर प्रति टप्पा (६ किमी) आधारित असून, किमान भाडे १० रुपयांपासून सुरू होते. खालील तक्त्यात मुख्य प्रकारांचे दर दिले आहेत (२०२५ च्या जानेवारी हायकनंतर अपडेटेड, दिवाळी हायकशिवाय):
| बसचा प्रकार | प्रति ६ किमी दर (रुपये) | विशेष वैशिष्ट्ये |
|---|---|---|
| साधी बस (लाल परी) | १०.०५ (किमान) | सामान्य सेवा, ग्रामीण मार्गांसाठी |
| हिरकणी (निम आराम) | १३.६५ | अर्धआरामदायी, जास्त जागा |
| शिवशाही (वातानुकूलित) | १४.२० | एसी, आरामदायी, लांब पल्ला |
| शिवनेरी (एसी) | २१.२५ | प्रीमियम एसी, व्होल्युम बस |
| ९ मीटर ई-बस | १३.८० | इलेक्ट्रिक, पर्यावरणस्नेही |
| शिवशाही स्लीपर (एसी) | १८.५० (अंदाजे) | रात्रप्रवासासाठी स्लीपर |
टीप: लांब पल्ल्यासाठी अतिरिक्त शुल्क (१०-२०%) लागू. महिलांसाठी ५०% सवलत (महिला सन्मान योजना), ज्येष्ठ नागरिकांसाठी १००% (अमृत योजना) आणि शालेय विद्यार्थ्यांसाठी ५०% सवलत सुरू. दिवाळी पासचे दर: २२५ ते १,५०० रुपये (अनलिमिटेड ट्रॅव्हल).
दर कसे तपासावेत आणि बुकिंग प्रक्रिया
दर तपासणे आणि बुकिंग सोपे आहे:
- ऑनलाइन तपास: अधिकृत वेबसाइट msrtc.maharashtra.gov.in वर “फेअर स्ट्रक्चर” किंवा “फेअर कॅल्क्युलेटर” सेक्शनमध्ये जा. मार्ग, बस प्रकार आणि तारीख एंटर करा.
- मोबाईल ॲप: एमएसआरटीसी ॲप डाउनलोड करा (Android/iOS), ई-तिकिट बुकिंगसाठी OTP वापरा.
- ऑफलाइन: बस स्थानक किंवा एजंटकडे जाऊन तिकीट घ्या. SMS द्वारे दर तपासा (उदा. MSRTCRATE <space> मार्ग पाठवा ५६६६७ वर).
- बुकिंग: ऑनलाइनसाठी क्रेडिट कार्ड/UPI, ऑफलाइनसाठी रोख. प्री-बुकिंगसाठी ३० दिवस आधी सुरू. दिवाळीनंतर (नोव्हेंबर २०२५) हायक रद्द झाल्याने दर स्थिर आहेत.
महत्वाच्या सूचना आणि अपडेट
- शालेय सवलत: १७ नोव्हेंबर २०२५ पासून ५०% सूट, शाळा ID दाखवून.
- ई-बस विस्तार: १,००० नवीन बससह ई-बस चार्जिंग वाढेल.
- तक्रार: हेल्पलाइन १८००-२२-१२५ किंवा ॲपवर नोंदवा. प्रवाशांनी दर वाढ टाळण्यासाठी पास विकत घ्या. ही सेवा राज्याच्या विकासासाठी महत्वाची आहे. अधिक माहितीसाठी msrtc.maharashtra.gov.in भेट द्या.