ativrusti yadit nav nahi;महाराष्ट्रातील शेतकरी हे राज्याच्या अर्थव्यवस्थेचा कणा आहेत. पण जेव्हा अतिवृष्टी आणि पुराचा प्रकोप येतो, तेव्हा शेतीचे मोठे नुकसान होऊन कुटुंबांचे जीवन कठीण होते. २०२५ मध्ये जून ते सप्टेंबर या कालावधीत झालेल्या मुसळधार पावसामुळे २९ जिल्ह्यांतील २५३ तालुक्यांमध्ये ६८.७ लाख हेक्टर शेती प्रभावित झाली. अशा वेळी महाराष्ट्र शासनाने शेतकऱ्यांना उभे करण्यासाठी मोठ्या प्रमाणात मदत पॅकेज जाहीर केले आहे. या लेखात आपण अतिवृष्टी नुकसान भरपाईच्या नवीनतम अपडेट्स, लाभार्थी यादीत नाव कसे तपासावे आणि भरपाई न मिळाल्यास काय उपाययोजना कराव्यात, याबद्दल सविस्तर जाणून घेऊ.
अतिवृष्टी नुकसान भरपाई नवीनतम अपडेट्स(Ativrusti nuksanbharpai latest updates)-
२०२५ च्या मान्सूनमध्ये अतिवृष्टीमुळे शेती, पशुधन आणि घरे यांचे प्रचंड नुकसान झाले. महाराष्ट्र शासनाने या संकटाला तोंड देण्यासाठी तात्काळ पावले उचलली. ७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी जाहीर झालेल्या शासन निर्णयानुसार, एकूण ३१,६२८ कोटी रुपयांचे सर्वात मोठे मदत पॅकेज जाहीर करण्यात आले आहे. हे पॅकेज ६० लाखांहून अधिक शेतकऱ्यांसाठी आहे, ज्यामुळे प्रति हेक्टर सरासरी ४८,००० रुपयांची मदत मिळेल. यात पिकांच्या नुकसानीसाठी १८,५०० ते ३२,५०० रुपये प्रति हेक्टर (शुष्क जमीन ते सिंचित जमीननुसार), माती धूप होण्यासाठी १८,००० रुपये प्रति हेक्टर, आणि पशुधन नुकसानीसाठी २०,००० ते ३७,५०० रुपये प्रति प्राणी अशी तरतूद आहे.
१७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी आणखी ३,२५८ कोटी रुपयांचा निधी ३३.६५ लाख शेतकऱ्यांसाठी मंजूर झाला, जो २३ जिल्ह्यांतील बाधितांसाठी आहे. डिसेंबर २०२५ पर्यंत, ११,००० कोटी रुपयांची मदत १५ दिवसांत वितरित करण्याची घोषणा करण्यात आली आहे. मृत्यूमुळे कुटुंबांना ४ लाख रुपये, जखमींना रुग्णालय खर्च आणि घरे-दुकाने नुकसानासाठी अतिरिक्त मदत दिली जाते. ही मदत थेट बँक खात्यात (DBT) जमा होत असून, ई-केवायसी (E-KYC) प्रक्रिया सोपी करण्यात आली आहे. केंद्र सरकारकडूनही १,५६६ कोटी रुपयांची तात्काळ मदत मिळाली असून, राज्याने नोव्हेंबर २०२५ मध्ये राष्ट्रीय आपत्ती प्रतिसाद निधी (NDRF) अंतर्गत अतिरिक्त निधीची मागणी केली आहे. ही अपडेट्स महाराष्ट्र शासनाच्या अधिकृत घोषणांवर आधारित असून, शेतकऱ्यांना दिलासा देण्याचा प्रयत्न आहे.
यादीत नाव कसे तपासावे (nuksanbharpai yadi/list )
अतिवृष्टी नुकसान भरपाईची लाभार्थी यादी जाहीर झाल्यानंतर तुमचे नाव तपासणे हे पहिले पाऊल आहे. महाराष्ट्र शासनाने ही प्रक्रिया पूर्णपणे डिजिटल केली असल्याने, घरबसल्या ऑनलाइन तपासता येते. यादीत २८२ तालुक्यांचा समावेश असून, जिल्हानिहाय तपशील उपलब्ध आहेत. सोप्या पद्धतीने यादी तपासण्यासाठी खालील स्टेप्स फॉलो करा:
- स्टेप १: अधिकृत पोर्टलवर जा – mahadbt.maharashtra.gov.in वर भेट द्या. हे महाराष्ट्र डायरेक्ट बेनिफिट ट्रान्सफर (DBT) पोर्टल आहे, जिथे सर्व सरकारी अनुदानांच्या यादी उपलब्ध आहेत.
- स्टेप २: शेतकरी लॉगिन निवडा – होम पेजवर ‘शेतकरी लॉगिन’ किंवा ‘Beneficiary Login’ वर क्लिक करा. तुमचा आधार क्रमांक, मोबाइल नंबर किंवा अर्ज क्रमांक (VK क्रमांक) टाका.
- स्टेप ३: नुकसान भरपाई विभाग निवडा – ‘नुकसान भरपाई’ किंवा ‘Crop Loss Compensation’ पर्याय निवडा. तुमचा तालुका, जिल्हा आणि पंचनामा क्रमांक टाकून सर्च करा.
- स्टेप ४: स्टेटस पहा – यादीत तुमचे नाव, जमिनीचा तपशील, नुकसानीचे प्रमाण आणि मंजूर रक्कम दिसेल. जर ई-केवायसी पूर्ण नसेल, तर ती पूर्ण करण्याचा पर्याय येईल.
- स्टेप ५: जिल्हानिहाय PDF डाउनलोड – जर ऑनलाइन अडचण असेल, तर जिल्हा महसूल विभागाच्या वेबसाइटवरून PDF यादी डाउनलोड करा किंवा तहसीलदार कार्यालयात भेट द्या.
जर यादीत नाव नसेल, तर चिंता करू नका – पंचनामा प्रक्रिया ३० सप्टेंबर २०२५ पर्यंत विस्तारित करण्यात आली आहे. ई-केवायसीसाठी AgriStack पोर्टलवर नोंदणी आवश्यक आहे, ज्यामुळे अनुदान तात्काळ मिळते.
भरपाई न मिळाल्यास काय करावे (nuksanbharpai na milalyas kay karave)-
भरपाईची अपेक्षा असतानाही ती न मिळाल्यास निराश होण्याची गरज नाही. महाराष्ट्र शासनाने यासाठी स्पष्ट तक्रार निवारण यंत्रणा उभी केली आहे. ही प्रक्रिया सोपी आणि प्रभावी असल्याने, तुम्ही लवकरच मदत मिळवू शकता. खालील स्टेप्स फॉलो करा:
- स्टेप १: अर्ज स्टेटस तपासा – mahadbt.maharashtra.gov.in वर ‘अर्ज मागोवा’ किंवा ‘Track Application’ पर्याय वापरा. अर्ज क्रमांक किंवा आधार टाकून कारण जाणून घ्या (उदा., ई-केवायसी अपूर्ण किंवा पंचनामा त्रुटी).
- स्टेप २: स्थानिक कार्यालयात तक्रार नोंदवा – तहसीलदार किंवा जिल्हा महसूल विभागात भेट द्या. पंचनामा अहवाल, आधार कार्ड, शेतसरी प्रमाणपत्र आणि बँक पासबुकसह तक्रार अर्ज सादर करा. ७ दिवसांत उत्तर मिळेल.
- स्टेप ३: हेल्पलाइनवर संपर्क साधा – १८०० १२० ८०४० (टोल फ्री) या २४x७ सिटीझन कॉल सेंटरवर कॉल करा. तक्रार नोंदवून ट्रॅकिंग आयडी घ्या. याशिवाय, aaplesarkar.mahaonline.gov.in वर ऑनलाइन अपील अर्ज करा.
- स्टेप ४: उच्च अधिकाऱ्यांकडे जा – उत्तर न मिळाल्यास जिल्हाधिकाऱ्यांकडे (Collector Office) किंवा महसूल विभागाच्या हेडक्वार्टर्सला लिहा. RTI (राइट टू इन्फॉर्मेशन) दाखल करून माहिती मागवा.
- स्टेप ५: कायदेशीर मदत घ्या – शेवटी, जिल्हा किंवा उच्च न्यायालयात जनहित याचिका दाखल करा. शासनाने पंचनामा निकष शिथिल केले असल्याने, बहुतेक प्रकरणे सोडवली जातात.
ही प्रक्रिया डेटा-आधारित असल्याने, कागदपत्रे पूर्ण असतील तर १५-३० दिवसांत निकाल लागतो. लक्षात ठेवा, उशीरा नको; लवकर कारवाई करा जेणेकरून रब्बी हंगामासाठी तयारी होईल.
महाराष्ट्रातील अतिवृष्टी नुकसान हे कठीण आहे, पण शासनाची मदत हे तुमचे खरे सामर्थ्य आहे. ३१,६२८ कोटींच्या पॅकेजने शेतकऱ्यांना नवीन सुरुवात देण्याचा प्रयत्न आहे. यादी तपासा, आवश्यक कागदपत्रे पूर्ण करा आणि भरपाई न मिळाल्यास वरील स्टेप्स फॉलो करा. अधिक माहितीसाठी mahadbt.maharashtra.gov.in किंवा aaplesarkar.mahaonline.gov.in वर भेट द्या.